Liczebniki po włosku

Liczebniki po włosku

Liczebniki włoskie, podobnie jak w innych językach, dzielą się na główne i porządkowe. Są one niezbędne w codziennym komunikowaniu się – od liczenia do określania kolejności. Włoskie liczebniki różnią się od tych, które znamy z języka polskiego, zarówno pod względem wymowy, jak i pisowni. Dlatego ważne jest, aby poznać ich specyfikę i zasady użycia.

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się liczebnikom porządkowym po włosku.

Liczebniki porządkowe po włosku

Liczebniki porządkowe po włosku (i numeri ordinali) są używane do określania kolejności lub pozycji przedmiotów. W języku włoskim, liczebniki porządkowe są również potrzebne do opisywania  kolejności w zestawieniach.

Liczebniki włoskie porządkowe od 1 do 10:

  • Pierwszy – primo
  • Drugi – secondo
  • Trzeci – terzo
  • Czwarty – quarto
  • Piąty – quinto
  • Szósty – sesto
  • Siódmy – settimo
  • Ósmy – ottavo
  • Dziewiąty – nono
  • Dziesiąty – decimo

Liczebniki porządkowe po włosku powyżej dziesięciu

Podobnie jak liczebniki kardynalne, liczebniki porządkowe stają się bardziej regularne po osiągnięciu liczby dziesięć.

Liczebniki porządkowe powyżej 10 tworzy się poprzez dodanie końcówki „-esimo” do liczebnika głównego. Na przykład, „venti” (dwadzieścia) zmienia się na „ventesimo” (dwudziesty).

  • Jedenasty – undicesimo
  • Dwunasty – dodicesimo
  • Trzynasty – tredicesimo
  • Czternasty – quattordicesimo
  • Piętnasty – quindicesimo
  • Szesnasty – sedicesimo
  • Siedemnasty – diciassettesimo
  • Osiemnasty – diciottesimo
  • Dziewiętnasty – diciannovesimo
  • Dwudziesty – ventesimo
  • Dwudziestypierwszy- ventunesimo
  • Dwudziestydrugi – ventiduesimo 

Grupowy kurs z języka włoskiego

Liczebniki zbiorowe

Liczebniki zbiorowe (i numeri collettivi) określają grupy lub zestawy obiektów. Są mniej powszechne, ale ważne do zrozumienia:

  • Una decina – około dziesięciu
  • una trentina około trzysiestu
  • Una dozzina – tuzin

Liczebniki ułamkowe

Liczebniki ułamkowe (i numeri frazionari) używane są do określania części całości. Przykłady to:

  • Mezzo – pół
  • Un terzo – jedna trzecia
  • Un quarto – jedna czwarta

Zastosowanie liczebników w codziennych sytuacjach

Oto kilka przykładów zdań po włosku z ich tłumaczeniami na język polski, wykorzystujących liczebniki porządkowe:

  • Primo: „Marco ha vinto il primo premio alla gara di matematica.” (Marco wygrał pierwszą nagrodę w konkursie matematycznym.)
  • Ventiunesimo: „I cambiamenti nel mondo tra ventesimo e  ventunesimo secolo.” (Zmiany na świecie pomiędzy XX a XXI wiekiem).
  • Secondo: „Anna è arrivata seconda nella maratona.” (Anna zajęła drugie miejsce w maratonie).
  • Undicesimo: „Il suo libro è al undicesimo posto nella lista dei bestseller.” – (Jego książka znajduje się na jedenastym miejscu na liście bestsellerów).
  • Quinto: Abito al quinto piano.” (Mieszkam na piątym piętrze.)

Zachęcamy do komentowania!

Jak podobał Ci się artykuł? Masz pytania lub sugestie dotyczące liczebników po włosku albo innych tematów związanych z nauką języka włoskiego? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzach! Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna, a każdy komentarz pomaga nam tworzyć treści, które najlepiej odpowiadają Twoim potrzebom. Czekamy na Twoje propozycje i pytania!

Liczby po włosku

Liczby po włosku

Wstęp do liczenia po włosku

Dziś przedstawiam Ci liczby po włosku, ich wymowę oraz praktyczne zastosowanie. Liczby są nieodłącznym elementem codziennych rozmów i sytuacji. Od zakupów, przez ustalanie dat, po odczytywanie godzin – wszędzie tam używamy liczebników.

Liczby po włosku z wymową od 0 do 10

Najlepiej zacząć od nauki liczb od 0 do 10, ponieważ stanowią one podstawę dla tworzenia bardziej złożonych liczb.

  • 0 – zero [dzero]
  • 1 – uno [uno]
  • 2 – due [due]
  • 3 – tre [tre]
  • 4 – quattro [kwattro]
  • 5 – cinque [tʃinkwe]
  • 6 – sei [sei]
  • 7 – sette [sette]
  • 8 – otto [otto]
  • 9 – nove [nɔve]
  • 10 – dieci [djetʃi]

Liczby po włosku z wymową od 11 do 20

  • 11 – undici [unditʃi]
  • 12 – dodici [doditʃi]
  • 13 – tredici [treditʃi]
  • 14 – quattordici [kwattorditʃi]
  • 15 – quindici [kwinditʃi]
  • 16 – sedici [sedidʃi]
  • 17 – diciassette [ditʃasette]
  • 18 – diciotto [ditʃotto]
  • 19 – diciannove [ditʃannove]
  • 20 – venti [venti]

Dołącz do Via Italia

Liczby dziesiątkowe po włosku

Aby kontynuować naukę, warto poznać liczby dziesiątkowe. Poniżej przedstawiamy liczby od 30 do 100:

  • 30 – trenta [trenta]
  • 40 – quaranta [kwaranta]
  • 50 – cinquanta [tʃinkwanta]
  • 60 – sessanta [sessanta]
  • 70 – settanta [settanta]
  • 80 – ottanta [ottanta]
  • 90 – novanta [novanta]
  • 100 – cento [tʃento]

Liczby powyżej 100 po włosku

Kiedy opanujesz podstawowe liczby, możesz przejść do setek, tysięcy i większych wartości:

  • 200 – duecento [dueʃento]
  • 300 – trecento [treʃento]
  • 400 – quattrocento [kwattroʃento]
  • 500 – cinquecento [tʃinkweʃento]
  • 600 – seicento  [seiʃento]
  • 700 – settecento  [setteʃento]
  • 800 – ottocento [ottoʃento]
  • 900 – novecento [noveʃento]
  • 1000 – mille (mille)
  • 2000 – duemila (duemila)
  • 1 000 000 – un milione (un milione)

Tworzenie liczebników po włosku

Tworzenie liczebników w języku włoskim  jest dość proste. Musisz zapamiętać liczebniki od 0 do 19, a dalej generalna zasada polega na połączeniu odpowiedniej liczby dziesiątek z liczbą jedności, np:

  • 22: venti + due = ventidue
  • 34: trenta + quattro = trentaquattro
  • 57: cinquanta + sette = cinquantasette
  • 85: ottanta + cinque = ottantacinque

Proste, prawda? :)
Temat liczebników szerzej opisuję w tym artykule: https://via-italia.pl/blog/slownictwo-wloskie/liczebniki-po-wlosku/

Wyjątki!

  •  pamiętaj, że od 11 do 16 liczebniki kończą się na -dici, ale od 17 do 19 zaczynają od „dici„. Nie ma liczebników takich jak: settedici, ottodici itp
  • trzy to po włosku treale jeśli trzy stoi na końcu większego liczebnika, e staje się akcentowane, dlatego powiemy: 23: ventitré, 43: quarantatré, 93: novantatré
  • zanika samogłoska dziesiątki w połączeniu z 1 i 8, np: 
    21: venti + uno = ventuno
    28: venti + otto = ventotto
    51: cinquanta + uno = cinquantuno 
    98: novanta + otto = novantotto 
  • włoskie liczebniki zapisujemy łącznie,
    np. 174639203 to centosettantaquattromilioniseicentotrentanovemiladuecentotré uff!  :) 
  • jeśli nie możesz zapamiętać setek, to pomyśl o samochodzie cinquecento, wtedy łatwo skojarzyć inne setki; 
  • mille to tysiąc po włosku, ale uwaga, liczba mnoga jest nieregularna: miladlatego powiemy: duemila, tremila, centomila

Praktyczne zastosowanie liczb po włosku

Aby liczby włoskie były naturalnym elementem Twojego słownictwa, warto ćwiczyć je w różnych kontekstach. Oto kilka przykładów, jak używać liczebników w codziennych sytuacjach:

  1. Zakupy:

    Quanto costa?” (Ile to kosztuje?) – Możesz odpowiedzieć: „Costa cinque euro” (Kosztuje pięć euro).

    Vorrei due mele” (Chciałbym dwie jabłka)
    Abbiamo bisogno di cinque uova” (Potrzebujemy pięć jajek)

  2. Data:

    Che giorno è oggi?” (Jaki jest dzisiaj dzień?) – Możesz odpowiedzieć: „Oggi è il cinque marzo” (Dzisiaj jest piąty marca). Uwaga! podając daty, oprócz pierwszego dnia miesiąca, używamy liczebników głównych.

  3. Godziny:

    Che ore sono?” (Która jest godzina?) – Możesz odpowiedzieć: „Sono le tre” (Jest trzecia).

  4. Liczebniki w podróży

    W podróży liczebniki są niezbędne, np. do rezerwacji hotelu czy kupowania biletów:

    • Abbiamo una prenotazione per tre persone” (Mamy rezerwację na trzy osoby)
    • Un biglietto per cinque adulti” (Jeden bilet dla pięciu dorosłych)

Liczby w kontekście kulturowym

Czy wiesz, że w wielu włoskich regionach pechowy numer to …. 17? 
Powszechna przesądność we Włoszech dotycząca liczby 17 wynika z jej zapisu rzymskiego jako XVII, który może być przestawiony, aby stworzyć słowo „VIXI”. To wyrażenie oznacza „żyłem” w czasie przeszłym, co jest interpretowane jako symbol śmierci lub koniec życia, przynosząc tym samym pecha lub nieszczęście. Dlatego w kulturze włoskiej liczba 17 jest często postrzegana jako niefortunna, szczególnie w kontekstach takich jak numery mieszkań, daty ważnych wydarzeń, czy numeracja w miejscach publicznych. Jest to interesujący przykład, jak liczba może nabrać kulturowo negatywnych konotacji ze względu na język i tradycje.

Zapraszamy do dyskusji!

Jeśli macie jakiekolwiek pytania lub chcielibyście, abyśmy poruszyli konkretny temat związany z językiem włoskim, napiszcie w komentarzach poniżej. Komentujcie bez wahania!

Miesiące po włosku

Miesiące po włosku

Znajomość nazw miesięcy po włosku ułatwia planowanie podróży, rozmawianie o datach i organizowanie spotkań. Włoski kalendarz nie różni się od naszego, ale wymowa i pisownia miesięcy mogą być wyzwaniem. W tym przewodniku przejdziemy przez wszystkie miesiące po kolei, podając przykłady użycia w zdaniach.

Nazwy miesięcy po włosku z wymową

  1. Styczeń – gennaio [dʒɛnˈnajo]
  2. Luty – febbraio [febˈbrajo]
  3. Marzec – marzo [ˈmartso]
  4. Kwiecień – aprile [aˈprile]
  5. Maj – maggio [ˈmaddʒo]
  6. Czerwiec – giugno [ˈdʒuɲɲo]
  7. Lipiec – luglio [ˈluʎʎo]
  8. Sierpień – agosto [aˈɡosto]
  9. Wrzesień – settembre [setˈtɛmbre]
  10. Październik – ottobre [otˈtobre]
  11. Listopad – novembre [noˈvembre]
  12. Grudzień – dicembre [diˈtʃɛmbre]

Via Italia – Szkoła języka włoskiego online

Przykładowe zdania

  1. Il primo gennaio è il Capodanno. (Pierwszy stycznia to Nowy Rok.)
  2. Il 19 marzo è la festa del papà in Italia. (19 marca to Dzień Ojca we Włoszech.)
  3. Luglio è uno dei mesi più caldi dell’anno. (Lipiec jest jednym z najcieplejszych miesięcy w roku.)
  4. Ottobre è il mese della vendemmia. (Październik to miesiąc winobrania.)
  5. Dicembre è il mese del Natale. (Grudzień to miesiąc Bożego Narodzenia.)

Ciekawostki językowe

Niektóre nazwy miesięcy pochodzą od nazw rzymskich bogów lub wydarzeń historycznych. Na przykład, Marzo pochodzi od Marsa, boga wojny, a Luglio od Juliusza Cezara.

Podsumowanie

Dzięki temu artykułowi, masz teraz pełne zestawienie nazw miesięcy wraz z ich wymową i przykładami użycia. Pamiętaj, że praktyka czyni mistrza, więc nie wahaj się używać tych nazw w codziennych rozmowach.

Jeśli chcesz poznać konkretny temat związany z językiem włoskim, który chciałabyś/chciałbyś, abym omówiła, napisz koniecznie o tym w komentarzu. Chętnie uwzględnię Twoje propozycje w przyszłych artykułach!

 

Dni tygodnia po włosku

Dni tygodnia po włosku

Nauka języka włoskiego to nie tylko poznawanie gramatyki i słownictwa, ale również codziennych zwrotów, które ułatwiają komunikację. Jednym z podstawowych tematów, który każdy początkujący powinien znać, są dni tygodnia po włosku. W tym artykule przybliżymy Ci włoskie dni tygodnia, ich wymowę oraz przykłady użycia w zdaniach.

Dni tygodnia po włosku: Podstawy

Lunedì – Poniedziałek

Pierwszym dniem tygodnia we włoskim kalendarzu jest poniedziałek, czyli lunedì. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa Lunae dies, co oznacza „dzień księżyca”,  luna po włosku to księżyc.Włoski lunedì jest często postrzegany jako początek nowego tygodnia pracy i obowiązków, podobnie jak w wielu innych kulturach.

Martedì – Wtorek

Wtorek, czyli martedì, pochodzi od łacińskiego Martis dies, co oznacza „dzień Marsa”. Mars (Marte), jako bóg wojny w mitologii rzymskiej, symbolizuje energię i działanie, co może być inspiracją do dynamicznego rozpoczęcia tygodnia.

Mercoledì – Środa

Środa, czyli mercoledì, pochodzi od łacińskiego Mercurii dies, co oznacza „dzień Merkurego”. Merkury (Marcurio), bóg handlu i komunikacji, jest symbolem elastyczności i mobilności, co może odnosić się do zmienności i komunikacji w środku tygodnia.

Giovedì – Czwartek

Czwartek, czyli giovedì, pochodzi od łacińskiego Iovis dies, co oznacza „dzień Jowisza”. Jowisz (Giove), jako król bogów, symbolizuje siłę i mądrość, co może inspirować do podejmowania ważnych decyzji w ciągu tygodnia.

Venerdì – Piątek

Piątek, czyli venerdì, pochodzi od łacińskiego Veneris dies, co oznacza „dzień Wenus”. Wenus (Venere), bogini miłości i piękna, symbolizuje przyjemność i relaks, co jest często związane z oczekiwaniem na nadchodzący weekend.

Sabato – Sobota

Sobota, czyli sabato, pochodzi od hebrajskiego Shabbat, oznaczającego „odpoczynek”. Jest to czas na relaks i spędzenie czasu z rodziną, co jest podobne w wielu kulturach.

Domenica – Niedziela

Niedziela, czyli domenica, pochodzi od łacińskiego Dies Dominica, co oznacza „dzień Pana”. Jest to czas na refleksję, odpoczynek i przygotowanie się na nadchodzący tydzień.

Włoskie dni tygodnia w codziennym życiu

Używanie dni tygodnia w kontekście

W codziennych rozmowach Włosi często używają dni tygodnia, aby planować spotkania, wizyty lekarskie, czy inne wydarzenia. Oto kilka przykładów:

  • Ci vediamo lunedì – Widzimy się w poniedziałek.
  • L’appuntamento è martedì – Spotkanie jest we wtorek.
  • Mercoledì ho una riunione – W środę mam zebranie.

ZOBACZ KURSY WŁOSKIEGO VIA ITALIA

Częste zwroty i wyrażenia

Warto znać kilka zwrotów i wyrażeń, które często używane są w połączeniu z dniami tygodnia:

  • Ogni lunedì – Każdy poniedziałek
  • Il prossimo venerdì – Następny piątek
  • Tutti i sabati – Wszystkie soboty

Wymowa dni tygodnia po włosku

Aby dobrze nauczyć się dni tygodnia po włosku, ważne jest, aby ćwiczyć ich wymowę. Oto kilka wskazówek:

  • Lunedì: /luneˈdi/
  • Martedì: /marteˈdi/
  • Mercoledì: /merkoleˈdi/
  • Giovedì: /dʒoveˈdi/
  • Venerdì: /venerˈdi/
  • Sabato: /ˈsabato/
  • Domenica: /doˈmenika/

Pisownia i akcent

Pamiętajcie, że dni od poniedziałku do piątku są zapisywane z akcentem pisanym, to bardzo ważne! Akcent pisany oznacza też, że wymawiając musimy zaakcentować (czyli przeciągnąć) końcową samogłoskę „i”.

Gramatyka i użycie

Rodzajnik ma znaczenie! 

Spójrzmy na te zdania:

Il lunedì vado in palestra. 

Lunedì vado in palestra. 

Czy wiesz, że pozornie dwa identyczne zdania, mają różne znaczenie?

Il lunedì vado in palestra. – oznacza „Co poniedziałek chodzę na siłownię”

Lunedì vado in palestra.– oznacza „W najbliższy poniedziałek  idę na siłownię”

Obecność rodzajnika przed dniem tygodnia wyraża rutynę, czynność powtarzającą się. Jeśli mówimy o czynności jednorazowej absolutnie nie możemy dodać rodzajnika!

Przykłady użycia w zdaniach

Aby lepiej zrozumieć użycie dni tygodnia po włosku, oto kilka przykładów:

  • Andiamo al cinema giovedì – Idziemy do kina w czwartek (ten najbliższy).
  • Andiamo al cinema il giovedì – Chodzimy do kina co czwartek.
  • Lavoro solo il sabato – Pracuję tylko w soboty.
  • La domenica è giorno di riposo – Niedziela (każda) to dzień odpoczynku.
  • Il lunedì è sempre difficile – Poniedziałki są zawsze trudne. / każdy poniedziałek jest trudny.

Ciekawostki o dniach tygodnia po włosku

Połączenia z mitologią i historią

Jak już wspomniano, nazwy dni tygodnia pochodzą od rzymskich bogów i planet. To połączenie z mitologią i historią pokazuje, jak kultura starożytnego Rzymu wpłynęła na współczesny język włoski.

Życzenia świąteczne po włosku

Życzenia świąteczne po włosku

Jak złożyć życzenia po włosku?

Włosi składają sobie życzenia bożonarodzeniowe na różne sposoby, zależnie od relacji i kontekstu. Oto kilka typowych sposobów:

Życzenia po włosku w dialogu codziennym

Podczas rozmów z rodziną, przyjaciółmi lub współpracownikami, życzenia bożonarodzeniowe po włosku są bardzo proste, mówi się na przykład

Buon Natale!” (Wesołych Świąt!) lub

Auguri” (Wszystkiego najlepszego) lub

Auguri di Buone Feste!” (Życzę wesołych świąt!).

Można też dodać: Buon Natale e Felice Anno Nuovo! – Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku

Życzenia bożonarodzeniowe po włosku na kartkach i w wiadomościach

Osoby często wymieniają życzenia w formie pisemnej, przesyłając kartki świąteczne lub wysyłając wiadomości tekstowe, gdzie mogą używać standardowych wyrażeń jak:

Auguri di Buon Natale e Felice Anno Nuovo!” (Życzę Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku!).

Rozbudowane życzenia świąteczne po włosku

Bardziej rozbudowane życzenia  po włosku mogą brzmieć następująco:

  • Auguri di Buon Natale e Felice Anno Nuovo pieni di gioia e serenità! – Życzenia Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku pełnego radości i spokoju!
  • Che il Natale porti pace e felicità a te e alla tua famiglia! – Niech Boże Narodzenie przyniesie pokój i szczęście tobie i twojej rodzinie!
  • Con affetto, auguro un sereno e gioioso Natale a te e ai tuoi cari! – Z miłością życzę ci i twoim bliskim spokojnych i radosnych Świąt!
  • Possano le feste natalizie riempire il tuo cuore di gioia e il tuo mondo di amore! – Niech te świąteczne dni wypełnią twoje serce radością, a twój świat miłością!
  • Buon Natale! Che il vostro Natale sia magico e pieno di sorprese!

Buon Natale!

La radio Italiana | włoskie radio: Słuchaj, ucz się i ciesz się muzyką

La radio Italiana | włoskie radio: Słuchaj, ucz się i ciesz się muzyką

Włoskie radio – la radio italiana

Jeśli jesteś miłośnikiem włoskiej muzyki lub chcesz doskonalić swój włoski, słuchanie radio italiana to świetne rozwiązanie. W tym artykule przedstawiamy kilka najlepszych włoskich stacji radiowych online oraz podpowiedzi, jak wykorzystać radio italia online  na co dzień.

Najlepsze włoskie stacje radiowe online

Radio Italia online

Moje ulubione włoskie radio to Radio Italia. Ta stacja oferuje szeroki wybór włoskiej muzyki, zarówno współczesnej, jak i klasycznej, co pozwala zanurzyć się w kulturze muzycznej Włoch.

Radio włoskie Online FM

Jeśli chcesz odkrywać różne włoskie stacje radiowe, odwiedź Radio Online FM (do wyboru różne włoskie stacje radiowe). Znajdziesz tam bogaty wybór stacji radiowych na każdy gust – od muzyki pop, przez muzykę klasyczną, po talk showy i serwisy informacyjne.

UWAGA!

W języku włoskim wyraz „radio” jest w rodzaju żeńskim i jest nieodmienny. Dlatego mówimy „la radio” w liczbie pojedynczej i „le radio” w liczbie mnogiej. To mały, ale ważny detal gramatyczny, który warto zapamiętać

Słownictwo związane z „Radio”

Oto kilka przydatnych zwrotów związanych z radiem w języku włoskim:

  • Accendere, spegnere la radio: włączyć / wyłączyć radio
  • Comprare una radio portatile: kupić przenośne radio
  • Alzare, abbassare la radio: podgłośnić / ściszyć radio
  • Alzare, abbassare il volume della radio: podgłośnić / ściszyć radio

Korzyści ze słuchania włoskiego radia

Słuchanie włoskiego radia online to nie tylko świetny sposób na rozrywkę, ale również efektywne narzędzie do nauki języka. Regularne słuchanie włoskich stacji radiowych pozwala:

  1. Poprawić umiejętności słuchania

    Słuchanie rodzimych mówców pomaga w oswajaniu się z naturalnym tempem i melodią języka.

  2. Poznać aktualności i kulturę

    Dzięki audycjom radiowym możesz być na bieżąco z włoskimi wiadomościami i wydarzeniami kulturalnymi.

  3. Rozszerzyć zasób słownictwa

    Słuchanie różnorodnych programów pozwala na poznanie nowych słów i zwrotów używanych w różnych kontekstach.

Podsumowanie

Słuchanie włoskiego radia online to fantastyczny sposób na połączenie przyjemnego z pożytecznym – cieszysz się ulubioną muzyką i jednocześnie uczysz się języka. Niezależnie od tego, czy jesteś początkującym, czy zaawansowanym uczniem, włoskie stacje radiowe oferują bogactwo materiałów, które wzbogacą Twoją znajomość języka i kultury Włoch.

Jakie włoskie radio Wam się podoba?

Podzielcie się w komentarzach, które włoskie stacje radiowe są Waszymi ulubionymi!

Quale radio italiana Vi piace?

Ocena Google
5.0
Na podstawie 54 recenzji
×
js_loader