Liczebniki po włosku

Liczebniki po włosku

Liczebniki włoskie, podobnie jak w innych językach, dzielą się na główne i porządkowe. Są one niezbędne w codziennym komunikowaniu się – od liczenia do określania kolejności. Włoskie liczebniki różnią się od tych, które znamy z języka polskiego, zarówno pod względem wymowy, jak i pisowni. Dlatego ważne jest, aby poznać ich specyfikę i zasady użycia.

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się liczebnikom porządkowym po włosku.

Liczebniki porządkowe po włosku

Liczebniki porządkowe po włosku (i numeri ordinali) są używane do określania kolejności lub pozycji przedmiotów. W języku włoskim, liczebniki porządkowe są również potrzebne do opisywania  kolejności w zestawieniach.

Liczebniki włoskie porządkowe od 1 do 10:

  • Pierwszy – primo
  • Drugi – secondo
  • Trzeci – terzo
  • Czwarty – quarto
  • Piąty – quinto
  • Szósty – sesto
  • Siódmy – settimo
  • Ósmy – ottavo
  • Dziewiąty – nono
  • Dziesiąty – decimo

Liczebniki porządkowe po włosku powyżej dziesięciu

Podobnie jak liczebniki kardynalne, liczebniki porządkowe stają się bardziej regularne po osiągnięciu liczby dziesięć.

Liczebniki porządkowe powyżej 10 tworzy się poprzez dodanie końcówki „-esimo” do liczebnika głównego. Na przykład, „venti” (dwadzieścia) zmienia się na „ventesimo” (dwudziesty).

  • Jedenasty – undicesimo
  • Dwunasty – dodicesimo
  • Trzynasty – tredicesimo
  • Czternasty – quattordicesimo
  • Piętnasty – quindicesimo
  • Szesnasty – sedicesimo
  • Siedemnasty – diciassettesimo
  • Osiemnasty – diciottesimo
  • Dziewiętnasty – diciannovesimo
  • Dwudziesty – ventesimo
  • Dwudziestypierwszy- ventunesimo
  • Dwudziestydrugi – ventiduesimo 

Grupowy kurs z języka włoskiego

Liczebniki zbiorowe

Liczebniki zbiorowe (i numeri collettivi) określają grupy lub zestawy obiektów. Są mniej powszechne, ale ważne do zrozumienia:

  • Una decina – około dziesięciu
  • una trentina około trzysiestu
  • Una dozzina – tuzin

Liczebniki ułamkowe

Liczebniki ułamkowe (i numeri frazionari) używane są do określania części całości. Przykłady to:

  • Mezzo – pół
  • Un terzo – jedna trzecia
  • Un quarto – jedna czwarta

Zastosowanie liczebników w codziennych sytuacjach

Oto kilka przykładów zdań po włosku z ich tłumaczeniami na język polski, wykorzystujących liczebniki porządkowe:

  • Primo: „Marco ha vinto il primo premio alla gara di matematica.” (Marco wygrał pierwszą nagrodę w konkursie matematycznym.)
  • Ventiunesimo: „I cambiamenti nel mondo tra ventesimo e  ventunesimo secolo.” (Zmiany na świecie pomiędzy XX a XXI wiekiem).
  • Secondo: „Anna è arrivata seconda nella maratona.” (Anna zajęła drugie miejsce w maratonie).
  • Undicesimo: „Il suo libro è al undicesimo posto nella lista dei bestseller.” – (Jego książka znajduje się na jedenastym miejscu na liście bestsellerów).
  • Quinto: Abito al quinto piano.” (Mieszkam na piątym piętrze.)

Zachęcamy do komentowania!

Jak podobał Ci się artykuł? Masz pytania lub sugestie dotyczące liczebników po włosku albo innych tematów związanych z nauką języka włoskiego? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzach! Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna, a każdy komentarz pomaga nam tworzyć treści, które najlepiej odpowiadają Twoim potrzebom. Czekamy na Twoje propozycje i pytania!

Liczby po włosku

Liczby po włosku

Wstęp do liczenia po włosku

Dziś przedstawiam Ci liczby po włosku, ich wymowę oraz praktyczne zastosowanie. Liczby są nieodłącznym elementem codziennych rozmów i sytuacji. Od zakupów, przez ustalanie dat, po odczytywanie godzin – wszędzie tam używamy liczebników.

Liczby po włosku z wymową od 0 do 10

Najlepiej zacząć od nauki liczb od 0 do 10, ponieważ stanowią one podstawę dla tworzenia bardziej złożonych liczb.

  • 0 – zero [dzero]
  • 1 – uno [uno]
  • 2 – due [due]
  • 3 – tre [tre]
  • 4 – quattro [kwattro]
  • 5 – cinque [tʃinkwe]
  • 6 – sei [sei]
  • 7 – sette [sette]
  • 8 – otto [otto]
  • 9 – nove [nɔve]
  • 10 – dieci [djetʃi]

Liczby po włosku z wymową od 11 do 20

  • 11 – undici [unditʃi]
  • 12 – dodici [doditʃi]
  • 13 – tredici [treditʃi]
  • 14 – quattordici [kwattorditʃi]
  • 15 – quindici [kwinditʃi]
  • 16 – sedici [sedidʃi]
  • 17 – diciassette [ditʃasette]
  • 18 – diciotto [ditʃotto]
  • 19 – diciannove [ditʃannove]
  • 20 – venti [venti]

Dołącz do Via Italia

Liczby dziesiątkowe po włosku

Aby kontynuować naukę, warto poznać liczby dziesiątkowe. Poniżej przedstawiamy liczby od 30 do 100:

  • 30 – trenta [trenta]
  • 40 – quaranta [kwaranta]
  • 50 – cinquanta [tʃinkwanta]
  • 60 – sessanta [sessanta]
  • 70 – settanta [settanta]
  • 80 – ottanta [ottanta]
  • 90 – novanta [novanta]
  • 100 – cento [tʃento]

Liczby powyżej 100 po włosku

Kiedy opanujesz podstawowe liczby, możesz przejść do setek, tysięcy i większych wartości:

  • 200 – duecento [dueʃento]
  • 300 – trecento [treʃento]
  • 400 – quattrocento [kwattroʃento]
  • 500 – cinquecento [tʃinkweʃento]
  • 600 – seicento  [seiʃento]
  • 700 – settecento  [setteʃento]
  • 800 – ottocento [ottoʃento]
  • 900 – novecento [noveʃento]
  • 1000 – mille (mille)
  • 2000 – duemila (duemila)
  • 1 000 000 – un milione (un milione)

Tworzenie liczebników po włosku

Tworzenie liczebników w języku włoskim  jest dość proste. Musisz zapamiętać liczebniki od 0 do 19, a dalej generalna zasada polega na połączeniu odpowiedniej liczby dziesiątek z liczbą jedności, np:

  • 22: venti + due = ventidue
  • 34: trenta + quattro = trentaquattro
  • 57: cinquanta + sette = cinquantasette
  • 85: ottanta + cinque = ottantacinque

Proste, prawda? :)
Temat liczebników szerzej opisuję w tym artykule: https://via-italia.pl/blog/slownictwo-wloskie/liczebniki-po-wlosku/

Wyjątki!

  •  pamiętaj, że od 11 do 16 liczebniki kończą się na -dici, ale od 17 do 19 zaczynają od „dici„. Nie ma liczebników takich jak: settedici, ottodici itp
  • trzy to po włosku treale jeśli trzy stoi na końcu większego liczebnika, e staje się akcentowane, dlatego powiemy: 23: ventitré, 43: quarantatré, 93: novantatré
  • zanika samogłoska dziesiątki w połączeniu z 1 i 8, np: 
    21: venti + uno = ventuno
    28: venti + otto = ventotto
    51: cinquanta + uno = cinquantuno 
    98: novanta + otto = novantotto 
  • włoskie liczebniki zapisujemy łącznie,
    np. 174639203 to centosettantaquattromilioniseicentotrentanovemiladuecentotré uff!  :) 
  • jeśli nie możesz zapamiętać setek, to pomyśl o samochodzie cinquecento, wtedy łatwo skojarzyć inne setki; 
  • mille to tysiąc po włosku, ale uwaga, liczba mnoga jest nieregularna: miladlatego powiemy: duemila, tremila, centomila

Praktyczne zastosowanie liczb po włosku

Aby liczby włoskie były naturalnym elementem Twojego słownictwa, warto ćwiczyć je w różnych kontekstach. Oto kilka przykładów, jak używać liczebników w codziennych sytuacjach:

  1. Zakupy:

    Quanto costa?” (Ile to kosztuje?) – Możesz odpowiedzieć: „Costa cinque euro” (Kosztuje pięć euro).

    Vorrei due mele” (Chciałbym dwie jabłka)
    Abbiamo bisogno di cinque uova” (Potrzebujemy pięć jajek)

  2. Data:

    Che giorno è oggi?” (Jaki jest dzisiaj dzień?) – Możesz odpowiedzieć: „Oggi è il cinque marzo” (Dzisiaj jest piąty marca). Uwaga! podając daty, oprócz pierwszego dnia miesiąca, używamy liczebników głównych.

  3. Godziny:

    Che ore sono?” (Która jest godzina?) – Możesz odpowiedzieć: „Sono le tre” (Jest trzecia).

  4. Liczebniki w podróży

    W podróży liczebniki są niezbędne, np. do rezerwacji hotelu czy kupowania biletów:

    • Abbiamo una prenotazione per tre persone” (Mamy rezerwację na trzy osoby)
    • Un biglietto per cinque adulti” (Jeden bilet dla pięciu dorosłych)

Liczby w kontekście kulturowym

Czy wiesz, że w wielu włoskich regionach pechowy numer to …. 17? 
Powszechna przesądność we Włoszech dotycząca liczby 17 wynika z jej zapisu rzymskiego jako XVII, który może być przestawiony, aby stworzyć słowo „VIXI”. To wyrażenie oznacza „żyłem” w czasie przeszłym, co jest interpretowane jako symbol śmierci lub koniec życia, przynosząc tym samym pecha lub nieszczęście. Dlatego w kulturze włoskiej liczba 17 jest często postrzegana jako niefortunna, szczególnie w kontekstach takich jak numery mieszkań, daty ważnych wydarzeń, czy numeracja w miejscach publicznych. Jest to interesujący przykład, jak liczba może nabrać kulturowo negatywnych konotacji ze względu na język i tradycje.

Zapraszamy do dyskusji!

Jeśli macie jakiekolwiek pytania lub chcielibyście, abyśmy poruszyli konkretny temat związany z językiem włoskim, napiszcie w komentarzach poniżej. Komentujcie bez wahania!

Miesiące po włosku

Miesiące po włosku

Znajomość nazw miesięcy po włosku ułatwia planowanie podróży, rozmawianie o datach i organizowanie spotkań. Włoski kalendarz nie różni się od naszego, ale wymowa i pisownia miesięcy mogą być wyzwaniem. W tym przewodniku przejdziemy przez wszystkie miesiące po kolei, podając przykłady użycia w zdaniach.

Nazwy miesięcy po włosku z wymową

  1. Styczeń – gennaio [dʒɛnˈnajo]
  2. Luty – febbraio [febˈbrajo]
  3. Marzec – marzo [ˈmartso]
  4. Kwiecień – aprile [aˈprile]
  5. Maj – maggio [ˈmaddʒo]
  6. Czerwiec – giugno [ˈdʒuɲɲo]
  7. Lipiec – luglio [ˈluʎʎo]
  8. Sierpień – agosto [aˈɡosto]
  9. Wrzesień – settembre [setˈtɛmbre]
  10. Październik – ottobre [otˈtobre]
  11. Listopad – novembre [noˈvembre]
  12. Grudzień – dicembre [diˈtʃɛmbre]

Via Italia – Szkoła języka włoskiego online

Przykładowe zdania

  1. Il primo gennaio è il Capodanno. (Pierwszy stycznia to Nowy Rok.)
  2. Il 19 marzo è la festa del papà in Italia. (19 marca to Dzień Ojca we Włoszech.)
  3. Luglio è uno dei mesi più caldi dell’anno. (Lipiec jest jednym z najcieplejszych miesięcy w roku.)
  4. Ottobre è il mese della vendemmia. (Październik to miesiąc winobrania.)
  5. Dicembre è il mese del Natale. (Grudzień to miesiąc Bożego Narodzenia.)

Ciekawostki językowe

Niektóre nazwy miesięcy pochodzą od nazw rzymskich bogów lub wydarzeń historycznych. Na przykład, Marzo pochodzi od Marsa, boga wojny, a Luglio od Juliusza Cezara.

Podsumowanie

Dzięki temu artykułowi, masz teraz pełne zestawienie nazw miesięcy wraz z ich wymową i przykładami użycia. Pamiętaj, że praktyka czyni mistrza, więc nie wahaj się używać tych nazw w codziennych rozmowach.

Jeśli chcesz poznać konkretny temat związany z językiem włoskim, który chciałabyś/chciałbyś, abym omówiła, napisz koniecznie o tym w komentarzu. Chętnie uwzględnię Twoje propozycje w przyszłych artykułach!

 

Dni tygodnia po włosku

Dni tygodnia po włosku

Nauka języka włoskiego to nie tylko poznawanie gramatyki i słownictwa, ale również codziennych zwrotów, które ułatwiają komunikację. Jednym z podstawowych tematów, który każdy początkujący powinien znać, są dni tygodnia po włosku. W tym artykule przybliżymy Ci włoskie dni tygodnia, ich wymowę oraz przykłady użycia w zdaniach.

Dni tygodnia po włosku: Podstawy

Lunedì – Poniedziałek

Pierwszym dniem tygodnia we włoskim kalendarzu jest poniedziałek, czyli lunedì. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa Lunae dies, co oznacza „dzień księżyca”,  luna po włosku to księżyc.Włoski lunedì jest często postrzegany jako początek nowego tygodnia pracy i obowiązków, podobnie jak w wielu innych kulturach.

Martedì – Wtorek

Wtorek, czyli martedì, pochodzi od łacińskiego Martis dies, co oznacza „dzień Marsa”. Mars (Marte), jako bóg wojny w mitologii rzymskiej, symbolizuje energię i działanie, co może być inspiracją do dynamicznego rozpoczęcia tygodnia.

Mercoledì – Środa

Środa, czyli mercoledì, pochodzi od łacińskiego Mercurii dies, co oznacza „dzień Merkurego”. Merkury (Marcurio), bóg handlu i komunikacji, jest symbolem elastyczności i mobilności, co może odnosić się do zmienności i komunikacji w środku tygodnia.

Giovedì – Czwartek

Czwartek, czyli giovedì, pochodzi od łacińskiego Iovis dies, co oznacza „dzień Jowisza”. Jowisz (Giove), jako król bogów, symbolizuje siłę i mądrość, co może inspirować do podejmowania ważnych decyzji w ciągu tygodnia.

Venerdì – Piątek

Piątek, czyli venerdì, pochodzi od łacińskiego Veneris dies, co oznacza „dzień Wenus”. Wenus (Venere), bogini miłości i piękna, symbolizuje przyjemność i relaks, co jest często związane z oczekiwaniem na nadchodzący weekend.

Sabato – Sobota

Sobota, czyli sabato, pochodzi od hebrajskiego Shabbat, oznaczającego „odpoczynek”. Jest to czas na relaks i spędzenie czasu z rodziną, co jest podobne w wielu kulturach.

Domenica – Niedziela

Niedziela, czyli domenica, pochodzi od łacińskiego Dies Dominica, co oznacza „dzień Pana”. Jest to czas na refleksję, odpoczynek i przygotowanie się na nadchodzący tydzień.

Włoskie dni tygodnia w codziennym życiu

Używanie dni tygodnia w kontekście

W codziennych rozmowach Włosi często używają dni tygodnia, aby planować spotkania, wizyty lekarskie, czy inne wydarzenia. Oto kilka przykładów:

  • Ci vediamo lunedì – Widzimy się w poniedziałek.
  • L’appuntamento è martedì – Spotkanie jest we wtorek.
  • Mercoledì ho una riunione – W środę mam zebranie.

ZOBACZ KURSY WŁOSKIEGO VIA ITALIA

Częste zwroty i wyrażenia

Warto znać kilka zwrotów i wyrażeń, które często używane są w połączeniu z dniami tygodnia:

  • Ogni lunedì – Każdy poniedziałek
  • Il prossimo venerdì – Następny piątek
  • Tutti i sabati – Wszystkie soboty

Wymowa dni tygodnia po włosku

Aby dobrze nauczyć się dni tygodnia po włosku, ważne jest, aby ćwiczyć ich wymowę. Oto kilka wskazówek:

  • Lunedì: /luneˈdi/
  • Martedì: /marteˈdi/
  • Mercoledì: /merkoleˈdi/
  • Giovedì: /dʒoveˈdi/
  • Venerdì: /venerˈdi/
  • Sabato: /ˈsabato/
  • Domenica: /doˈmenika/

Pisownia i akcent

Pamiętajcie, że dni od poniedziałku do piątku są zapisywane z akcentem pisanym, to bardzo ważne! Akcent pisany oznacza też, że wymawiając musimy zaakcentować (czyli przeciągnąć) końcową samogłoskę „i”.

Gramatyka i użycie

Rodzajnik ma znaczenie! 

Spójrzmy na te zdania:

Il lunedì vado in palestra. 

Lunedì vado in palestra. 

Czy wiesz, że pozornie dwa identyczne zdania, mają różne znaczenie?

Il lunedì vado in palestra. – oznacza „Co poniedziałek chodzę na siłownię”

Lunedì vado in palestra.– oznacza „W najbliższy poniedziałek  idę na siłownię”

Obecność rodzajnika przed dniem tygodnia wyraża rutynę, czynność powtarzającą się. Jeśli mówimy o czynności jednorazowej absolutnie nie możemy dodać rodzajnika!

Przykłady użycia w zdaniach

Aby lepiej zrozumieć użycie dni tygodnia po włosku, oto kilka przykładów:

  • Andiamo al cinema giovedì – Idziemy do kina w czwartek (ten najbliższy).
  • Andiamo al cinema il giovedì – Chodzimy do kina co czwartek.
  • Lavoro solo il sabato – Pracuję tylko w soboty.
  • La domenica è giorno di riposo – Niedziela (każda) to dzień odpoczynku.
  • Il lunedì è sempre difficile – Poniedziałki są zawsze trudne. / każdy poniedziałek jest trudny.

Ciekawostki o dniach tygodnia po włosku

Połączenia z mitologią i historią

Jak już wspomniano, nazwy dni tygodnia pochodzą od rzymskich bogów i planet. To połączenie z mitologią i historią pokazuje, jak kultura starożytnego Rzymu wpłynęła na współczesny język włoski.

Alfabet włoski

Alfabet włoski

Język włoski, znany ze swojej melodyjności, bogatej historii i kulturowego znaczenia, fascynuje uczących się na całym świecie. Kluczem do opanowania tego pięknego języka jest zrozumienie jego fundamentów, a wszystko zaczyna się od alfabetu. Alfabet włoski i zasady wymowy włoskiej są pierwszym krokiem w podróży każdego pasjonata języka włoskiego. 

Wymowa włoska

Naszą przygodę z językiem włoskim rozpoczniemy od nauki wymowy włoskiej. Jest to naprawdę proste, oprócz poniżej podanych zasad, pozostałe wyrazy czytamy tak jak widzimy. Przy każdej zasadzie podałam też przykłady słów, które zilustrują ich poprawną wymowę. To nie tylko ułatwi Ci naukę, ale także pomoże w unikaniu typowych błędów wymowy. W Via Italia, z naszymi grupowymi kursami włoskiego, kładziemy zawsze duży nacisk na praktyczną naukę wymowy. 

Wymowa poszczególnych liter:

C – [tʃ] lub [k]

Wymowa litery „C” zależy od następującej po niej samogłoski.
Przed „I” i „E” wymawiana jest jako [tʃi] [tʃe], podobnie jak polskie „czi” „cze” w słowie „cinquecento” (500).
W innych przypadkach brzmi jak [k], na przykład w słowie „casa” (dom).

G – [dʒ] lub [ɡ]

Podobnie jak „C”, „G” zmienia swoją wymowę w zależności od następującej samogłoski. Przed „I” i „E” brzmi jak [dʒi] [dʒe],  na przykład w „gelato” (lody), „giorno” (dzień).
W pozostałych przypadkach brzmi jak [ɡ], jak w „gatto” (kot).

Litera „H” jest zawsze niema w języku włoskim, co oznacza, że nie jest wymawiana. Przykładem jest słowo „hotel„, które brzmi jak [otel].

CHI/ CHE – [ki]/ [ke]

„CHI” lub „CHE” w języku włoskim wypowiadamy podobnie do polskiego [ki] [ke], np. „occhi” (oczy), „che cosa” (co)

GHI/ GHE – [gi]/ [ge]

Podobnie, „GHI” lub „GHE” w języku włoskim wypowiadamy podobnie do polskiego [gi] [ge], np. „ghepardo” (gepard), „ghiaccio” (lód, np. na jeziorze)

GLI – [ʎi]

„GLI” wymawiamy trochę podobnie do polskiego [li]. Aby rozróżnić głoski „LI” a „GLI” wypowiadając „gli” należy dotknąć językiem tylnych górnych zębów, np. „famiglia” (rodzina)

GN – [ˈɲ]

Głoskę „gn” wymawiamy trochę podobnie do hiszpańskiego [ñ], ewentualnie polskiego [ńi] , np. „gnocchi” (włoski makaron podobny do kopytek), „signora” (pani).

QU -[kł] 

Głoskę „qu” wymawiamy jak polskie [kł], np. „questo” (to, ten).

S – [s] lub [z]

Zasady dotyczące wymowy literki „s” mogą wydawać się skomplikowane, ale z doświadczenia wiem, że kursanci intuicyjnie wymawiają te wyrazy poprawnie.
Najważniejsze, aby zapamiętać, że pomiędzy dwoma samogłoskami i przed spółgłoskami dźwięcznymi, np. b, d, g „s” wymawiamy jak [z], np. „rosa” (róża), „casa” (dom), sbaglio” (pomyłka).  W innych przypadkach „s” wymawiamy normalnie jak „s”, np. „sono” (jestem), „presto” (wcześnie). Warto też zapamiętać, że jeśli literka „s” jest podwojona zawsze ją czytamy jak „s”, np. „rosso” (czerwony)

SCI/ SCE – [ʃi] / [ʃe]

Kolejne głoski szelszczące, które wymawiamy podobnie do polskiego [szi] [sze], np. „sciare” (jeździć na nartach), „scenario” (scenariusz).

V – [w]

Literę „v” wymawiamy jak polskie „w”, np. „vino” (wino), „via” (ulica).

Z – [c] / [ts] lub [dz] 

Wymowa litery „z” zależy często od regionu. Najważniejsze, aby zapamiętać, że litery „z” NIGDY nie wymawiamy jak polskie [z]. Zazwyczaj jeśli wyraz zaczyna się od „z” jest wymawiane jako [dz], np: „zoo” (zoo),  natomiast w środku wyrazu jak [c]: „pizza” (pizza), „mezzo” (połowa).

Pozostałe litery wypowiadamy tak samo jak zapisjemy.

Częste błędy wymowy – jak ich unikać

Nauka włoskiej wymowy otwiera drogę do poprawnej wymowy, jednak nawet najbardziej zaawansowani uczniowie mogą napotkać trudności. Oto kilka porad, które pomogą uniknąć najczęstszych błędów wymowy w języku włoskim:

1. Podwojone spółgłoski 

  • Błąd: Niezwracanie uwagi na podwójne spółgłoski
  • Jak unikać: W języku włoskim często występują podwójne spółgłoski i trzeba o nich pamiętać. Jeśli nie podwoimy dźwięku danej spółgłoski wypowiemy zupełnie inny wyraz. Przykład: „nono” (dziewiąty) vs „nonno” (dziadek), bardziej ekstremalne przykłady: „penne” (typ makaronu „rurki”) vs „pene” (penis) lub „anno” (rok) vs „ano” (odbyt).

2. Akcentowanie

  • Błąd: Niewłaściwe akcentowanie słów.
  • Jak unikać: Często mówi się, że włoski jest językiem melodyjnym, a to wynika właśnie z akcentowania. Włosi są tak bardzo przyzyczajeni do właściwego akcentowania, że jeśli ktoś nawet wymówi poprawnie wyraz, ale źle zaakcentuje, Włoch może go nie zrozumieć.
    Polacy uczący się języka włoskiego, zdecydowanie najwczęśniej źle akcentują wyrazy: „bambino” (dziecko) i „lavoro” (praca).
    Często też akcent zmienia znaczenie wyrazu, chociaż pisownia jest identyczna, np: „vestiti!” (ubierz się!) vs  „vestiti” (ubrania); „ancora” (kotwica) vs  „ancora” (jeszcze).

3. Utrwalona zła wymowa 

Bardzo często, także w polskiej telewizji, słyszę źle wymawiane włoskie wyrazy. Najczęściej są to: Lamborghini (czytamy przez [gi], nigdy [dżi]), prosciutto [wymawiamy bardziej jak polskie „szi”), bruschetta (wymawiamy przez [ske]), gnocchi (popatrzcie do omówienia głoski „gn”, nigdy g nie wymawiamy!), espresso (tam nie ma „k”!). 

Pamiętając o tych wskazówkach i regularnie ćwicząc, z łatwością unikniesz typowych błędów i znacząco poprawisz swoją wymowę w języku włoskim. Powodzenia! :)

Alfabet włoski

Jak już teraz znasz wszystkie zasady wymowy, przejdźmy do włoskiego alfabetu.
Alfabet włoski składa się z 21 liter, a każda z nich ma swoją unikatową wymowę, która różni się od tej znanej z języka polskiego. W nawiasie zapisałam wymowę liter, przeczytaj te literki według poznanych wcześniej zasad włoskiej wymowy.

Ciekawostką jest, że Włosi jeśli literują wyrazy nie używają tak jak my w Polsce np. imion, ale nazw konkretnych miast. Poniżej obok alfabetu dopisałam miasta, które występują przy literowaniu. W niektórych bardziej problematycznych podkreśliłam samogłoskę na którą pada akcent (czyli w skrócie przedłużamy tę samogłoskę w celu poprawnego akcentowania). 

A [a] di Ancona 

B [bi] di Bologna/ Bari 

C [ci] di Como / Cagliari

D [di] di Domodossola

E [e] di Empoli

F [effe] di Firenze

G [gi] di Genova

H [acca] di Hotel

I [i ] di Imola

L [elle] di Livorno

M [emme] di Milano

N [enne] di Napoli

O [o] di Otranto

P [pi] di Palermo

Q [cu] di Quarto

R [erre] di Roma

S [esse] di Savona

T [ti] di Torino

U [u] di Udine

V [vu] di Venezia

Z [zeta] di Zara

W alfabecie włoskim występuje też 5 liter pochodzenia obcego. Z racji tego, że nie ma włoskich miast, które zaczynają się od tych liter, jeśli już przy litrowaniu trzeba będzie podać wyraz, można wspomóc się tymi poniżej:

J [i lunga] di jeans  *lungo oznacza długi, więc dosłownie „długie i”

Y [ipsilon / i greca] di yogurt

K [cappa] di ketchup

X [ics] di xbox

W [vu doppia] di wurstel  *doppio oznacza podwójny, więc dosłownie „podwójne v”

Kiedy używamy alfabetu?

Alfabetu używamy chcąc przeliterować np. nasze imię, nazwisko czy miejscowość. Często Włosi mają problem z zapisaniem obcojęzycznego nazwiska, więc alfabet jest bardzo pomocny!

Jakie pytanie możemy usłyszeć?

Puoi fare lo spelling del tuo nome? Możesz przeliterować swoje imię?

Puoi fare lo spelling del tuo cognome? Możesz przeliterować swoje nazwisko?

Na to pytanie mogę odpowiedzieć:

  • Sì, certo (tak, oczywiście).
  • Il mio nome si scrive (moje imię zapisuje się) : emme – a – gi – di – a – elle – e- enne- a.
  • Il mio cognome si scrive (moje nazwisko zapisuje się): esse – zeta – ci – zeta – e – pi – a- enne- i – kappa.

Oczywiście jeśli ktoś miałby problem ze zrozumieniem dodałabym nazwy miast, czyli np. Emme di Milano, a di Ancona …. itd.

Zakończenie

Jeśli czytasz zakończenie to oznacza, że udało Ci się zrobić piewszy krok w kierunku poznania języka włoskiego! Bravissimo! Bravissima!

Mam nadzieję, że ten artykuł nie tylko pomoże Ci zapamiętać jak poprawnie wymawiać wyrazy, ale także zainspirował Ciebie do dalszej nauki i eksploracji języka (zajrzyj na moją stronę jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o kursach z języka włoskiego – Kursy włoskiego).

Pamiętaj, że każda litera, każde słowo, które uczysz się wymawiać i rozumieć, przybliża Cię do płynności w języku włoskim oraz do głębszego połączenia z bogatą historią i kulturą Włoch.

Nie zapominaj także o znaczeniu praktyki i cierpliwości; nauka języka to proces, który wymaga czasu, poświęcenia i, przede wszystkim, pasji.

Dziękuję za towarzyszenie nam w tej edukacyjnej przygodzie. Niech odkrywanie zasad wymowy i alfabetu włoskiego będzie dopiero początkiem Twojej fascynującej podróży z językiem włoskim.

Buona fortuna!

Godziny po włosku

Godziny po włosku

Godziny po włosku: Jak je tworzyć i wymawiać

Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, jak powiedzieć godzinę po włosku? Włoski jest pięknym językiem, który ma swoje unikalne zasady dotyczące mówienia o czasie.

W dzisiejszym artykule skupimy się na jednym z podstawowych aspektów języka włoskiego – godzinach.

Z mojego doświadczenia w nauczaniu języka włoskiego w szkole Via Italia wynika, że wiele osób ma problem z prawidłowym zrozumieniem i użyciem godzin po włosku. Często próbują one bezpośrednio przetłumaczyć struktury z języka angielskiego lub polskiego, co nie zawsze jest skuteczne. Dlatego postanowiłam przygotować ten przewodnik, który pomoże Ci opanować godziny po włosku raz na zawsze!

Jak zapytać o godzinę po włosku i jak odpowiedzieć?

Pytanie o godzinę:

Aby zapytać o godzinę po włosku, używamy jednego z dwóch pytań:

Che ora è lub

Che ore sono.

Oba pytania oznaczają „która jest godzina”.

Przykłady:

  • A che ora ci vediamo?” – O której godzinie spotkamy się?
  • Fino a che ora lavori?” – Do której godziny pracujesz?

Możemy też zapytać bardziej szczegółowo:

Mi sa dire che ore sono? – Czy jest pan (pani) w stanie powiedzieć/ czy potrafi pan (pani)  powiedzieć która jest godzina?

Mi sai dire che ore sono– czy możesz mi powiedzieć, która jest godzina?

Odpowiedź:

Odpowiadając na pytanie o godzinę, stosujemy następuący schemat:

Czasownik być „Sono” + rodzajnik „le” + pełna godzina + minuty

Przykład:

  • Sono le due e dieci – Jest godzina druga dziesięć

Warto zwrócić uwage na to, że wyjątkiem jest godzina pierwsza: è l’una (to jest nawet logiczne, ponieważ godzina pierwsza jest pojedyncza, kolejne godziny są już w liczbie mnogiej).

IMPORTANTE! WAŻNE!

Tak jak napisałam wcześniej, tylko przed godziną pierwszą używamy formy czasownika è, przed innymi godzinami używamy sono.

Jeśli chcemy powiedzieć – „jest godzina siódma”

powiemy: sono le sette.

Poza godziną pierwszą nigdy nie użyjemy formy „è” tak jak w języku polskim.

Podając godziny przed liczebnikiem należy użyć rodzajnika. Zazwyczaj używamy rodzajnika „le, jedynie przed godziną pierwszą używamyl’.

wskazując minuty możemy użyć:

  • edo około 35. minuty

Przykład:

Sono le due e venti – jest druga dwadzieścia (dosłownie: i dwadzieścia minut)

  • „meno„→ od około 35 minuty do kolejnej pełnej godziny.

Przykład:

Sono le tre meno dieci – jest za dziesięć trzecia (dosłownie: jest trzecia minus dziesięć). 

Pamiętaj, że zawsze na początku podajemy pełną godzinę, nigdy nie zaczynamy od minut.

    UWAGA!

    4 – to quattro, a kwadrans to un quarto.

    Sono le due e un quarto = Sono le due e quindici (Jest kwadrans po drugiej).

    Pół godziny zazwyczaj występuje w formie żeńskiej, chociaż jest też coraz częściej popularne wyrażenie mezzo.

    Przykład:

    Sono le due e mezza = Sono le due e mezzo.

    Ja preferuję nadal formę żeńską, chociaż forma męska jest już uznana jako poprawna.

    Dlaczego wolę formę żeńską?

    Tak naprawdę dawniej mówiło się sono le due ore e mezza, czyli uzgadniało się wyraz „mezza” do „ora”. Potem tak dużo Włochów popełniało błąd używając formy „mezzo”, że ostatecznie została uznana jako poprawna

    Z innymi wyrażeniami nadal obowiązkowo uzgadniamy wyraz „mezzo do rzeczownika:

    • Rodzaj żeński z końcówką -a:

    una settimana e mezza (półtora tygodnia),

    un’ora e mezza (półtorej godziny).

    • Rodzaj męski z końcówką -o:

    un anno e mezzo (półtora roku),

    un giorno e mezzo (półtora dnia)

    System wskazywania godzin w języku włoskim

    W języku włoskim możemy wskazywać godziny zarówno w systemie 12 godzinnym lub 24 godzinnym. Ten drugi sposób jest bardziej formalny.

    Używając system 12 godzinny, możemy też dodać wyrażenia takie jak:

    • di mattina (rano),
    • di pomeriggio (po południu),
    • di sera (wieczorem),
    • di notte (nocą).

    Przykłady:

    • Sono le cinque di mattina Jest godzina piąta rano.
    • Sono le cinque di pomeriggio – Jest godzina piąta po południu.

    Jeżeli powiemy è mezzogiorno, è mezzanotte to w tym tym przypadku nie używamy rodzajnika

    Obejrzyj śmieszny filmik dotyczący godzin po włosku: Filmik

    A teraz ćwiczenie!

    Wybierz właściwą odpowiedź. Czasami więcej niż jedna odpowiedź jest poprawna.

    Kliknij aby przejść do ćwiczenia

    Podsumowanie

    Mamy nadzieję, że ten artykuł rozwiał Twoje wątpliwości dotyczące pytania o godzinę i odpowiadania na nie w języku włoskim. Pamiętaj, że nauka języka to proces, który wymaga czasu i cierpliwości, ale jest również źródłem wielu satysfakcji.

    Jeżeli masz jakieś pytania lub chcesz wyrazić opinię napisz proszę komentarz pod tym artykułem

    A presto! Magdalena 

    Ocena Google
    5.0
    Na podstawie 54 recenzji
    ×
    js_loader